وظایف بازرس شرکت

وظایف بازرس در شرکت های تجاری

به همین ترتیب قانون تقاضا دارد تا سرپرستی دولت در شرکت های سهامی عام از طریق معین نمودن بازرس پایدار نماید. اما اضطراری و زوری می باشد که این گونه بازرس هایی که اسم های آن ها در لیست درج شده می باشد بایستی در نخست از طریق مجمع عمومی موسس و در آینده از جانب مجمع عمومی عادی تعیین و انتخاب گردند.

علاوه بر این مجمع عمومی بایستی یک یا چند بازرس جانشین هم تعیین و انتخاب نماید تا در صورت معافیت یا فوت یا کناره گیری یا گرفتن شرایط یا عدم قبولی عنوان به وسیله بازرس یا بازرسان اصلی به منظور انجام وظیفه های بازرسی احظار گردند.

همان گونه که مجمع عمومی عادی بازرس یا بازرسان را انتخاب و تعیین می نماید این قابلیت را دارد تا بتواند آن ها را برکنار کند اما در این حالت بایستی قائم مقام آن ها را هم انتخاب و تعیین کنند و انتخاب نمودن دوباره بازرس یا بازرسان پیشین اشکال و یا مانعی ندارد.

اشخاص ممنوع از انتخاب بازرس شرکت

بر اساس و طبق ماده 148 لایحه قانونی اشخاص ذیل قادر نمی باشند به عنوان بازرسی ثبت شرکتهای سهامی انتخاب و تعیین گردند:

• اشخاصی که در ماده 111 این قانون ذکر گردیده اند.
• مدیران و مدیر عامل شرکت
• خویشاوندان و بستگان سببی یا نسبی مدیران و مدیر عامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم
• هر فردی که خودش یا همسرش از افراد ذکر شده در بند 2 حقوق و یا مزایایی را اخذ می کنند.

وظایف و اختیارات بازرسان شرکت

وظایف بازرس یا بازرسان به موجب مقررات لایحه قانونی به شرح ذیل است:

1- ماده 147 – بازرس یا بازرسان علاوه بر وظیفه هایی که در دیگر مواد این قانون برای آن ها تعیین گردیده است وظیفه دارند در رابطه با واقعیت و صیح بودن لیست دارایی ولیست حساب دوره راندمان و منفعت وضرر و ترازنامه ای که مدیران به منظور واگذاری به مجمع عمومی تهیه و تدوین می نمایند و هم چنین در رابطه بادرستی مطلب ها و اطلاعاتی را که مدیران در تفویض مجمع های عمومی قرارداده اند اظهار نظر نمایند.

بازرسان بایستی اطمینان به دست بیاورند که تکلیف ها و وظیفه های مالکان سهام در محدوده ای که قانون و اساسنامه شرکت معین و انتخاب نموده است به صورت مساوی و برابر رعایت گردیده باشد و هنگامی که مدیران اطلاعاتی را برخلاف واقعیت در تفویض مالکان سهام قرار دهند بازرسان وظیفه دارند که مجمع عمومی را از آن با خبر نمایند.

2- ماده 149- بازرس یا بازرسان قادر می باشند تا در هر وقت هر نوع پژوهش و تحقیق لازم را انجام دهند و سند ها و مدرک ها و اطلاعات مرتبط به شرکت را دریافت نمایند و آن ها بررسی و پژوهش نمایند.

بازرس یا بازرسان قادر می باشند به پاسخ گویی و سرپرستی خود در انجام دادن وظیفه هایی که بر ذمه خود دارند از نظر کارشناسان و متخصصان استعمال نماید مشروط به آن که آن را در گذشتهَ به شرکت معرفی نموده باشند. این کارشناسان و بازرسان در مواردی که بازرس تعیین و مشخص می نماید مانند خود بازرس اجازه و مجوز هر نوع ارزیابی و پژوهش را خواهند داشت.

3- ماده 150- بازرس یا بازرسان وظیفه دارند با عنایت به ماده 148 این قانون بیانیه کامل و جامعی را در رابطه با وضعیت و چگونگی شرکت به مجمع عمومی ارائه نمایند. بیانیه بازرسان حداقل بایستی ده روز قبل از تشکیل شدن مجمع عمومی عادی به منظور رجوع مالکان سهام در مقر شرکت مهیا باشد.

تبصره – چنانچه شرکت بازرسان گوناگونی داشته باشد هر کدام یک قادر می باشند به صورت تنهایی وظیفه های خود را انجام دهند. ولی تمامی بازرسان باستی بیانیه ای را به صورت جداگانه تدوین و گردآوری نمایند.

در صورتی که اختلاف نظری بین بازرسان وجود داشته باشد در بیانیه مورد های اختلاف با قید دلیل ذکر خواهد گردید.

4- ماده 151- چنانچه بازرس یا بازرسان هر نوع تخطی یا تقصیری در کارهای شرکت را از جانب مدیران و مدیر عامل رویت نمایند بایستی به نخستین مجمع عمومی مراجعه کنند اطلاع رسانی نماید و هنگامی که در حین انجام وظیفه یا خدمت خود از وجود داشتن یا به وجود آمدن جنایتی با خبر شدند بایستی به مرجع قضایی صلاحیتدار اعلام نمایند و قضیه و مسئله را به نخستین مجمع عمومی اطلاع رسانی نمایند.

مسئولیت بازرسان شرکت

بازرس یا بازرسان با دربرداشتن تفویضات و وظیفه های قانونی مشمول وظیفه و خدمت هم می باشند. ماده 154 در این خصوص وظایفی را تعیین نموده است که عبارت اند از :

” بازرس یا بازرسان در برابر شرکت و افراد ثالث نسبت به اشتباهاتی که در حین انجام وظیفه های خود به آن دچار می شوند مطابق قاعده ها و ضوابط عمومی که به سرپرستی مدنی مرتبط می باشد برای ضرر و خسارتی که به بار آورده است مسئول خواهد بود و بایستی جوابگو باشد.

بی گمان علاوه بر عهده دار وظایف مدنی در صورتی که سرپیچی در انجام وظیفه های قانونی تعمدی و همراه با هم دستی یا شرکت در کارهایی کیفری انجام شده از جانب مدیر یا مدیران باشد سرپرستی کیفری هم متوجه بازرس یا بازرسان خواهد بود.

بازرس یا بازرسان مانند مدیران قادر نمی باشند در معامله هایی که با شرکت یا به حساب شرکت صورت می پذیرد به صورت مستقیم یا غیر مستقیم مستفید باشند.

شایان ذکر است که عهده دار خسارت های به بار آمده از این موضوع هم خواهند بود.

حق الزحمه بازرس در شرکتهای تجاری بر اساس ماده 155 لایحه قانونی ” مجمع عمومی عادی عهده دار معین نمودن دستمزد بازرس می باشد.